Deel dit artikel:
In dit rapport van Australian Institute of Family Studies wordt een overzicht van de wetenschappelijke kennis tot en met 2024 over slachtofferschap van dwingende controle (coercive control). De auteurs beschrijven dwingende controle als een patroon van voortdurende en herhaalde strategieën — zowel fysiek als niet-fysiek — waarmee een (ex-)partner macht, afhankelijkheid en onderwerping creëert. Het gaat daarbij niet om afzonderlijke incidenten, maar om een bredere dynamiek van controle en dominantie binnen de relatie.
Uit het rapport blijkt dat dwingende controle samenhangt met ernstige psychologische, sociale en veiligheidsgevolgen voor slachtoffers. Veelvoorkomende gevolgen zijn angst, sociale isolatie, verlies van autonomie, problemen in besluitvorming en ernstige mentale gezondheidsklachten. Daarnaast benadrukken de auteurs dat dwingende controle vaak doorgaat na een relatiebreuk, onder andere via stalking, juridische procedures en controle via kinderen of instanties.
Een belangrijk thema in het rapport is dat professionals en juridische systemen dwingende controle nog vaak onvoldoende herkennen. Politie, hulpverlening en rechtbanken kijken regelmatig naar afzonderlijke incidenten in plaats van naar patronen van gedrag en machtsuitoefening. Daardoor kunnen slachtoffers onvoldoende beschermd worden en kunnen plegers systemen blijven gebruiken om controle uit te oefenen. In het rapport wordt benoemd dat familierechtprocedures en juridische processen onderdeel kunnen worden van de dwingende controle die een pleger uitoefent.
Verder beschrijven de auteurs belangrijke beperkingen binnen het huidige onderzoek naar dwingende controle:
- er bestaan veel verschillende definities en meetinstrumenten;
- prevalentiecijfers lopen sterk uiteen;
- er is weinig longitudinaal onderzoek;
- en er is nog beperkte kennis over specifieke groepen, zoals kinderen, LGBTQIA+ personen, ouderen en mensen met een beperking.
Het rapport concludeert dat betere professionalisering, training en evidence-informed besluitvorming noodzakelijk zijn om dwingende controle tijdig te herkennen en zorgvuldig te beoordelen. Daarbij benadrukken de auteurs het belang van:
- specialistische kennis;
- aandacht voor machtsdynamieken;
- patroonherkenning in plaats van incidentgericht werken;
- en een geïntegreerde samenwerking tussen hulpverlening, politie en rechtspraak.
MacDonald, J. B., Willoughby, M., Gartoulla, P., Cotton, E., March, E., Alla, K., & Strawa, C. (2024). What the research evidence tells us about coercive control victimisation. Australian Institute of Family Studies. https://aifs.gov.au/resources/policy-and-practice-papers/what-research-evidence-tells-us-about-coercive-control-victimisation