De NIP Beroepscode in het BIG-tuchtrecht

Inleiding

Gezondheidszorgpsychologen (hierna gz-psychologen¹ genoemd) zijn onderworpen aan tuchtrecht dat is geregeld in de Wet op de beroepen in de individuele gezondheidszorg (ook wel wet BIG), hierna het BIG-tuchtrecht.² Klachten zijn meestal afkomstig van individuele cliënten, maar bijvoorbeeld ook een inspecteur van de Inspectie gezondheidszorg en jeugd (IGJ) kan een klacht indienen.³
De laatste jaren neemt het aantal onder dit wettelijk tuchtrecht ingediende klachten bij de Tuchtcolleges voor de Gezondheidszorg af.
 
Een mogelijke reden voor de afname aan tuchtklachten is dat cliënten sinds enkele jaren ook elders laagdrempeliger terecht kunnen met een klacht, bijvoorbeeld bij een klachtenfunctionaris. Het klachtrecht is erop gericht in het persoonlijke geval een effectieve oplossing te bieden.⁴
In het tuchtrecht staan daarentegen normen en gedragsregels van de beroepsgroep centraal. In veel tuchtuitspraken worden de wettelijke en beroepsethische (gedrags)regels verder uitgelegd. Het tuchtrecht draagt daardoor vooral bij aan normontwikkeling binnen de beroepsgroep. Door kennis te nemen van tuchtrechtuitspraken kunnen individuele gz-psychologen de kwaliteit van de beroepsuitoefening bevorderen.
 
Volgens de jaarverslagen van de tuchtcolleges voor de gezondheidszorg werden er in 2018 111 klachten tegen gz-psychologen ingediend, waarvan 20,7% gegrond werd verklaard. In 2022 werden 69 klachten ingediend, waarvan 23% gegrond was. Tussen 2018 tot 2022 nam het aantal klachten dus met 38% af, terwijl het percentage gegronde klachten min of meer stabiel bleef. In het jaarverslag van 2022 meldt het tuchtcollege dat er per duizend gz-psychologen 3,73 klachten werden ingediend.⁵

Dit percentage lijkt laag, maar het ontvangen van een tuchtklacht kan nog altijd een stressvolle gebeurtenis zijn. Van Son (2011)⁶ voerde gesprekken met twaalf gz-psychologen die een tuchtrechtprocedure hadden meegemaakt. Zij waren daarna extra beducht voor mogelijke volgende verwijten aan hun adres. Het gesprek over hun ervaringen van enkele jaren terugriep nog steeds hevige emoties op.

Volgens Appelo (2018) leiden tuchtprocedures en tuchtrechtbeslissingen nogal eens tot teleurstelling en defensief gedrag van zorgverleners. Hij vindt dat er in opleidingen, bijscholingen en vakbladen veel meer aandacht voor het tuchtrecht nodig is. Dat is dan ook wat wij beogen met deze bijdrage voor De Psycholoog…

Lees verder:

Driessen, E. (n.d.). De NIP Beroepscode in het BIG-tuchtrecht. Link